Jump to content
Sign in to follow this  
DMTK

Συμπυκνωτές (Condensers)

Recommended Posts

Οι συνηθέστεροι τύποι συμπυκνωτών μπορούν να χωριστούν σε δύο βασικές κατηγορίες: worm tubs και shell-and-tube condensers. Και οι δύο μορφές συμπυκνωτών, έχουν αντίκτυπο στο χαρακτήρα του τελικού αποστάγματος.

Ο worm tub εφευρέθηκε από το γερμανό  χημικό Christian Ehrenfried Weigel το 1771. Αυτός, σχεδίασε ένα σύστημα στο οποίο το κρύο νερό αντλείται συνεχώς στον πυθμένα μιας «μπανιέρας» (tub)και το ζεστό νερό αφαιρείται από την κορυφή. Μέσα σε αυτή την μπανιέρα/κάδο, υπήρχε ένας σπειροειδής σωλήνας (σκουλήκι-worm). Σήμερα, ο σπειροειδής σωλήνας είναι συνέχεια του βραχίονα lyne arm, που εκτείνεται, αναδιπλώνεται μέσα στη μπανιέρα και στη συνέχεια περνάει στο spirit safe.

csm_Worm_tubs_condenser__fa29691c5e64f2c

b57ac057c78cca7178c8ab28ae65ef2c.jpg

91eaab23854f120b1996c1cbf95ad5f9.jpg

Εκ πρώτης όψεως είναι εύκολο να σκεφτεί κανείς ότι υπάρχει μια σημαντική ποσότητα χαλκού σε ένα σπειροειδή σωλήνα. Στην πραγματικότητα όμως, συμβαίνει το αντίθετο. Όχι μόνο η διάμετρος του σωλήνα μειώνεται σταθερά, αλλά και η «μπανιέρα» βρίσκεται σε ένα ψυχρότερο περιβάλλον από το εσωτερικό του still house, ενώ το συνεχώς αυξανόμενο κρύο νερό, εξασφαλίζει γρήγορη συμπύκνωση. Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού, είναι ότι το απόσταγμα είναι σχετικά βαρύ, συχνά με (επιθυμητά) θειώδη στοιχεία (sulphur elements).

Τα αποστακτήρια, μπορούν να χρησιμοποιήσουν μια ευρεία ποικιλία worm tubs, ώστε να δώσουν ένα διαφορετικό χαρακτήρα στο τελικό απόσταγμα. Εάν η ροή του κρύου νερού μέσα στη μπανιέρα είναι γρήγορη, τότε η συμπύκνωση θα γίνει αναγκαστικά πιο γρήγορα, με αποτέλεσμα ένα βαρύ, θειώδες απόσταγμα.

Ορισμένα αποστακτήρια (βλέπε Mortlach) ψεκάζουν κρύο νερό πάνω στο βραχίονα lyne arm, λίγο πριν καταλήξει στο σπειροειδή σωλήνα. Αυτό επιταχύνει ακόμα περισσότερο τη συμπύκνωση και συμβάλλει στη δημιουργία του ζωικού χαρακτήρα, που επιθυμούν να προσδώσουν στο απόσταγμά τους.

Εάν ο ρυθμός ροής του νερού είναι αργός, τότε ο σπειροειδής σωλήνας θερμαίνεται με πιο αργό ρυθμό και έτσι παρατείνεται η αλληλεπίδραση μεταξύ ατμού και χαλκού. Αυτό βοηθά να γίνει ελαφρύτερο το απόσταγμα, αν κι αυτό είναι σχετικό, καθώς θα είναι βαρύτερο από ένα «ελαφρύ» spirit που παράγεται σε αποστακτήριο με συμπυκνωτές  shell-and-tube condensers.

Τα worm tubs, υπάρχουν σήμερα σε ορισμένα μεμονωμένα αποστακτήρια (Ballindalloch, Balmenach, Benrinnes, Glenkinchie, Cragganmore, Craigellachie, Dalwhinnie, Edradour, Glen Elgin, Mortlach, Oban, Old Pulteney, Royal Lochnagar, Speyburn, Springbank και Talisker).

Wormtub2.jpg

Αυτό σημαίνει ότι τα λοιπά αποστακτήρια διαθέτουν shell-and-tube condensers. Σε αυτό, μια δέσμη περίπου 100 χάλκινων σωλήνων, μέσω των οποίων ρέει κρύο νερό, περιέχεται μέσα σε ένα κέλυφος χαλκού. Όταν ο ατμός χτυπά τους ψυχρούς σωλήνες, συμπυκνώνεται σε απόσταγμα. Οι συμπυκνωτές Shell-and-tube εφευρέθηκαν το 1825 από τον William Grimble και βρίσκονταν σε λειτουργία σε πολλά αποστακτήρια της Σκωτίας, από τη δεκαετία του 1880.

aber4.jpg

Επειδή όπως είναι εύκολα κατανοητό, υπάρχει ένας μεγάλος όγκος διαθέσιμου χαλκού, το απόσταγμα που παράγεται από μια τέτοια διάταξη, χαρακτηρίζεται από τον πιο ελαφρύ του χαρακτήρα. Για παράδειγμα, το Glen Ord, τροφοδοτεί ζεστό νερό μέσω των συμπυκνωτών, συμβάλλοντας έτσι στην παρατεταμένη περαιτέρω αλληλεπίδραση του χαλκού με τους ατμούς, δημιουργώντας ένα χλοώδη χαρακτήρα.

Για άλλη μια φορά όμως υπάρχουν εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα και οι αποσταγματοποιοί έχουν επεξεργαστεί διάφορους τρόπους για να παράγουν ένα βαρύτερου ύφους απόσταγμα, από μια διάταξη τύπου shell-and-tube, μειώνοντας την επίδραση του χαλκού.

Η ύπαρξη συμπυκνωτών έξω από το ζεστό still house (π.χ. Benromach) είναι ένας άλλος τρόπος προκειμένου να επιτευχθεί μια σχετική βαρύτητα στο απόσταγμα. Μια ακόμη απλούστερη λύση, είναι η αφαίρεση του χαλκού που χρησιμοποιείται σε αρκετά αποστακτήρια. Το Ailsa Bay και το Roseisle, μπορούν να αλλάζουν μεταξύ των χαλκοσωλήνων και των συμπυκνωτών από ανοξείδωτο χάλυβα, ανάλογα με το αν επιθυμούν να δώσουν ελαφρύ ή βαρύ στυλ στο απόσταγμά τους, μια μέθοδο που δοκιμάστηκε αρχικά στο Dailuaine.

Σήμερα τα περισσότερα αποστακτήρια χρησιμοποιούν συμπυκνωτές shell and tube condensers. Βέβαια, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλα όσα ειπώθηκαν παραπάνω, αφορούν το απόσταγμα προ της παλαίωσής του σε δρύινο βαρέλι (new make spirit). Ο χαρακτήρας του τελικού αποστάγματος, θα δημιουργηθεί εν τέλει, μετά την ωρίμανσή του, σε δρύινο βαρέλι.

Condenser2_cut_smst.png

Το αποστακτήριο της Diageo, Roseisle, είναι φτιαγμένο για να μπορεί να παράγει πολλά διαφορετικά στυλ αποστάγματος και είναι σε θέση να αντιγράψει το χαρακτήρα των αποσταγμάτων, κάποιου άλλου αποστακτηρίου της εταιρείας. Ορισμένοι άμβυκες στο Roseisle είναι εξοπλισμένοι με δύο συμπυκνωτές Shell and tube condenser (Double shell and tube condensers). Ένας με σωλήνες χαλκού και ο άλλος με σωλήνωση από ανοξείδωτο χάλυβα για να είναι σε θέση να παράγει αλκοόλ με λιγότερη επαφή χαλκού, παρόμοια με εκείνη που παράγεται κατά τη χρήση ενός συμπυκνωτή worm tub condenser. Το αποστακτήριο Lakes Distillery στην Αγγλία διαθέτει επίσης δύο παρόμοιους συμπυκνωτές.

Condensers-Lakes%20Distillery.jpg

Double shell and tube condensers at the Lakes Distillery

 

 

 

Πηγές:

http://masterclass.boxwhisky.se/en/the-middle-cut

https://scotchwhisky.com/magazine/ask-the-professor/14920/condensers-how-do-they-affect-flavour/

https://scotchwhisky.com/magazine/ask-the-professor/6549/how-do-worm-tubs-create-sulphur-notes/

https://scotchwhisky.com/magazine/features/17775/worm-tubs-the-inside-story/

https://thewhiskeywash.com/whiskey-styles/scotch-whiskey/distilleries-worm-tubs-leave-just-right-amount-sulfur/

https://www.undiscoveredscotland.co.uk/usfeatures/maltwhisky/condenser.html

http://www.daveswhiskyreviews.com/2017/02/lets-talk-condensers-shell-tube-and.html

Φώτο:

https://www.whisky.com/fileadmin/_processed_/csm_Worm_tubs_condenser__fa29691c5e64f2c383c03044c945702c_8024f162f9.jpg

http://masterclass.boxwhisky.se/assets/images/content-the-middle-cut/Wormtub2.jpg

https://media.scotchwhisky.com/images/media/b57ac057c78cca7178c8ab28ae65ef2c.jpg

https://scotchwhisky.com/magazine/features/17775/worm-tubs-the-inside-story/

http://masterclass.boxwhisky.se/assets/images/content-the-middle-cut/Condenser2_cut_smst.png

http://prohibitionuniversity.com/wp-content/uploads/2018/08/aber4.jpg

http://masterclass.boxwhisky.se/assets/images/content-the-middle-cut/Condensers-Lakes Distillery.jpg

  • Like 2

Share this post


Link to post
Share on other sites
5 hours ago, DMTK said:

Τα worm tubs, υπάρχουν σήμερα σε ορισμένα μεμονωμένα αποστακτήρια (Ballindalloch, Balmenach, Benrinnes, Glenkinchie, Cragganmore, Craigellachie, Dalwhinnie, Edradour, Glen Elgin, Mortlach, Oban, Old Pulteney, Royal Lochnagar, Speyburn, Springbank και Talisker).

και στο νεοσύστατο και ήδη αγαπημένο Ardnahoe.

Εξαιρετική δουλειά για ακόμα μια φορά @DMTK

Image result for ardnahoe worm tub   Image result for ardnahoe worm tub

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...